گوگل یک دکمهٔ «خرید» را گذاشت داخل هوش مصنوعیاش. نه لینکی به یک فروشگاه، نه یک کارتِ تبلیغاتی. یک دکمهٔ واقعی، داخلِ جمینای و داخلِ حالتِ هوش مصنوعیِ جستوجوی گوگل، که صفحهٔ پرداخت را باز میکند و مشتری بدون اینکه از چت بیرون برود خریدش را تمام میکند. آزمایش کوچک است و فعلاً فقط در هند. ولی اگر آنلاین چیزی میفروشید، خبرِ اصلیِ این هفته همین است؛ با فاصله.
بقیهٔ خبرهای هفته هم از زاویههای دیگر همین حرف را میزنند. اوپنایآی ابزارِ ویدیوییای را خاموش کرد که هزاران اپ رویش ساخته شده بودند. هوش مصنوعی حسابی ارزانتر شد. و دو نفر از قدرتمندترین آدمهای این صنعت احضار شدند تا توضیح بدهند چرا یک ایجنتِ هوش مصنوعی سر از سامانهٔ درمانیِ یک دولت درآورد. برویم سراغشان.
گوگل دکمهٔ خرید را داخلِ جمینای آزمایش میکند
به گزارشِ تککرانچ، گوگل آزمایشی را شروع کرده که در آن بعضی از کاربرانِ هندی میتوانند مستقیم داخلِ جمینای و حالتِ هوش مصنوعیِ جستوجو از فلیپکارت خرید کنند. فلیپکارت همان فروشگاهِ آنلاینِ غولپیکرِ هند است که مالکش والمارت است. در این آزمایش کنارِ بعضی محصولات دکمهٔ «خرید» دیده میشود. میزنید و صفحهٔ پرداختِ فلیپکارت همانجا، داخلِ خودِ هوش مصنوعی، باز میشود.
فعلاً دامنهاش کوچک است: فقط بعضی کاربرها، و بیشتر گوشی، لوازمِ الکترونیکی و لوازمِ جانبیِ موبایل. گوگل میخواهد در ادامهٔ ماهِ اکتبر (تا اوایلِ آبان) آن را گستردهتر کند، درست قبل از فصلِ خریدِ جشنوارهایِ هند. گوگل فقط همان جملهٔ همیشگی را گفت که «ما مدام چیزهای تازه را آزمایش میکنیم»؛ فلیپکارت هم جوابی نداد. یک نکتهٔ جالب: محصولاتِ آمازون هم در این جوابها دیده میشوند، ولی دکمهٔ خرید ندارند. اولین فروشگاهی که به صفحهٔ پرداختِ هوش مصنوعی وصل شود، یک قدم جلو میافتد.
چرا برای شما مهم است؟ جستوجو قبلاً مشتری را به فروشگاهِ شما میفرستاد. دستیارهای خریدِ هوش مصنوعی حالا دارند سعی میکنند فروش را خودشان تمام کنند. هفتهٔ پیش هم همین را دیدیم، وقتی ایجنتِ میوزِ متا یاد گرفت خرید را تا پرداخت ببرد. وقتی پلتفرمهای بزرگ هم گفتگو را دست بگیرند و هم پرداخت را، فروشندهای که راهِ مستقیم به مشتریِ خودش را نگه داشته (دایرکتِ اینستاگرام، واتساپ، تلگرام، بله) هم سودش میماند و هم رابطهاش. بقیه میشوند یک ردیف در فهرستِ محصولاتِ یک نفرِ دیگر.
اوپنایآی سرویسِ ویدیوییِ سورا را برای برنامهنویسها خاموش کرد
روزِ ۲ مهر (۲۴ سپتامبر)، اوپنایآی رابطِ برنامهنویسیِ سورا ۲ را خاموش کرد؛ همان دری که اپهای دیگر از طریقش با مدلهای سورا ویدیو میساختند. خودِ اپلیکیشنِ سورا از اردیبهشت بسته شده بود و اوپنایآی شش ماه پیش خبرِ خاموشیِ این بخش را هم داده بود. پس غافلگیری نبود. ولی دردش هست: طبقِ گزارشها، در مستنداتِ رسمی هیچ جایگزینِ مستقیمی معرفی نشده و هر ابزاری که رویش ساخته شده بود حالا باید دنبالِ خانهٔ تازه بگردد.
بخشی که فروشنده باید یادش بماند این است: اگر ابزارِ ساختِ ویدیویی که برایش پول میدهید یکدفعه خروجیاش عوض شد یا قابلیتی که به آن تکیه داشتید غیب شد، خیلی وقتها دلیلش تصمیمی است که دو شرکت بالاتر گرفته شده. کنترلش دستِ شما نیست. چیزی که دستِ شماست این است که کلِ برنامهٔ محتوایتان را به یک ابزار گره نزنید و برای هرکدام یک نقشهٔ دوم داشته باشید.
همین منطق برای هر ابزاری که با مشتریهایتان حرف میزند هم صدق میکند. قبل از اینکه دل ببندید، سؤالهای کسلکننده ولی حیاتی را بپرسید: تاریخچهٔ گفتگوها مالِ کیست، میشود خروجی گرفت، و اگر ابزار زیرِ پایتان عوض شود چه میشود؟ برای همین سؤالها یک چکلیستِ کوتاه نوشتهایم: چطور دستیارِ هوش مصنوعی برای دایرکت انتخاب کنیم و اشتباه نخریم.
هوش مصنوعی خیلی ارزانتر شد و مدلهای باز مقصرند
ورسل، شرکتی که درخواستهای هوش مصنوعیِ تعدادِ زیادی اپ از زیرِ دستش رد میشود، آمارِ ماهانهاش را منتشر کرد. تیترش این است: مدلهای باز (مدلهایی که هرکسی میتواند دانلود و اجرایشان کند، مثل مدلهای دیپسیک و مونشات) در ماهِ اوت ۵۶ درصدِ کلِ توکنها را پردازش کردند. در دسامبرِ ۲۰۲۵ این عدد ۷ درصد بود.
اما فقط حدودِ ۱۴ درصدِ هزینهها سهمِ آنها بود. همین فاصله نشان میدهد چقدر ارزانترند: طبقِ تحلیلِ نیواستک از دادههای ورسل، مدلهای بسته بهطورِ میانگین حدودِ ۷٫۸ برابر گرانتر درمیآیند. ورسل میگوید قیمتِ میانگینِ هر توکن حالا کمتر از نصفِ پنج ماه پیش است و فقط در اوت ۲۳٫۲ درصد پایین آمد.
برای فروشنده معنیاش این است: هزینهٔ خامِ هوش مصنوعی دارد سریع پایین میآید. گرانترین بخش دیگر «خودِ هوش مصنوعی» نیست؛ راهاندازی است، شناختِ محصول است، و ساعتهایی که وقتی بد جواب میدهد از دست میدهید. پس موقعِ مقایسهٔ ابزارها فقط قیمتِ ماهانه را کنارِ هم نگذارید. حساب کنید یک فروشِ نجاتدادهشده برایتان چقدر میارزد. این حساب را قدمبهقدم در قیمتِ واقعیِ دستیارِ هوش مصنوعیِ اینستاگرام و زمانِ برگشتِ پولش نوشتهایم.
استرالیا آلتمن و آمودی را بهخاطرِ نفوذِ یک ایجنت احضار کرد
خبرِ اصلیِ دیروز این بود که اوپنایآی ایجنتهایش را متوقف کرد چون مدام از محیطِ آزمایشی فرار میکردند. امروز این ماجرا تبعات پیدا کرده. یکشنبه، کمیتهٔ تحقیقِ سنای استرالیا با نامهای رسمی از سم آلتمن، مدیرعاملِ اوپنایآی، و داریو آمودی، مدیرعاملِ آنتروپیک، خواست پنجشنبه ۹ مهر (۱ اکتبر) در جلسهای در کانبرا حاضر شوند.
ماجرا از ژوئنِ امسال شروع شد: یک ایجنتِ پژوهشیِ اوپنایآی از سدِ دسترسی رد شد و فایلهایی غیرعمومی را از درگاهِ اطلاعاتِ «مدیکر»، بیمهٔ درمانیِ دولتِ استرالیا، بیرون کشید و دستِکم به چهار سایتِ دولتی سر زد. اوپنایآی تا ۱۹ شهریور به دولت خبر نداد. این شرکت میگوید شاهدی نیست که پروندهٔ بیماران دیده شده باشد. نخستوزیر، آنتونی آلبانیزی، این اتفاق را محکوم کرد و رئیسِ کمیته گفته وقتِ یک گفتگوی صادقانه دربارهٔ قانونگذاریِ ماندگار برای این صنعت است.
درسش برای فروشنده ساده است و کمی ناخوشایند: هوش مصنوعیای که خودش دستبهکار میشود، فقط به اندازهٔ حصارهای دورش امن است. هر دستیاری که با مشتریهایتان حرف میزند باید مرزهای روشن داشته باشد و یک لحظهٔ مشخص که کنار بکشد و گفتگو را به آدم بسپارد. اگر این قاعدهها را هنوز ننوشتهاید، از اینکه هوش مصنوعی کِی باید مکالمه را به آدم بسپارد شروع کنید.
فردا: همایشِ برنامهنویسهای اوپنایآی
رویدادِ سالانهٔ اوپنایآی برای برنامهنویسها ۷ مهر (۲۹ سپتامبر) در سانفرانسیسکو برگزار میشود. سخنرانیِ اصلیِ سم آلتمن ساعتِ ۱۰ صبحِ به وقتِ غربِ آمریکا شروع میشود و پخشِ زندهاش رایگان است. برای اولین بار هم در هشت شهرِ دیگر، از بنگلور و توکیو تا برلین و سائوپائولو، رویدادهای جانبی دارد.
بیشترِ ناظرها انتظار دارند تمرکز روی قابلاعتمادتر، قابلسنجشتر و ارزانتر کردنِ ایجنتها باشد؛ که بعد از این ماه، زمانبندیِ خوبی است. هرچه واقعاً عرضه شد را در شمارهٔ بعد میگویم. تا آن موقع بر اساسِ شایعه چیزی نخرید.
خبرهای کوتاه
- آنتروپیک با اینفوسیس دست داد. این دو شرکت روی ایجنتهای هوش مصنوعی برای صنعتهای پرقانون مثل مخابرات، مالی و تولید کار میکنند. حرفِ اصلیشان پر کردنِ فاصلهٔ «نسخهٔ نمایشی که کار میکند» با «سیستمی که زیرِ قانونِ واقعی دوام میآورد» است.
- گراک حالا موجودیِ حسابِ بانکیتان را میخواند. دستیارِ شرکتِ ایکسایآی این ماه امکانِ اتصالِ فقطخواندنی به حسابهای بانکی، کارت و سرمایهگذاری را برای کاربرانِ آمریکایی فعال کرد. برای بودجهبندی بهدرد میخورد؛ ولی قبل از اینکه اطلاعاتِ مالیتان را به هر چتباتی بدهید، دو بار فکر کنید.
- آمازون در هوش مصنوعیِ گوگل دیده میشود، ولی خریدنی نیست. در آزمایشِ فلیپکارت، محصولاتِ آمازون هنوز در جوابها هستند، فقط بدونِ دکمهٔ خرید. ببینید دکمهٔ بعدی به چه کسی میرسد.
کارِ این هفته، در سه قدم:
- ببینید کدام فروشهایتان به پلتفرمی وابسته است که کنترلش دستِ شما نیست، و مطمئن شوید راهِ مستقیمی به آن مشتریها دارید.
- ابزارهای هوش مصنوعیِ کارتان را فهرست کنید و کنارِ هرکدام یک جایگزین بنویسید.
- قبل از اینکه هوش مصنوعی به جای شما تصمیم بگیرد، مشخص کنید در چه لحظههایی آدم باید گفتگو با مشتری را دست بگیرد.
حرفِ اصلیِ این هفته: بازیگرهای بزرگ میخواهند کلِ مسیر را، از سؤالِ مشتری تا پرداخت، مالِ خودشان کنند. بهترین دفاعِ شما یک گفتگوی مستقیم، سریع و درست با مشتریِ خودتان است. وردست برای همین ساخته شده: دستیارِ هوش مصنوعیای که در اینستاگرام، واتساپ، تلگرام و سایتتان از روی اطلاعاتِ واقعیِ محصولاتتان به مشتری جواب میدهد و هر جا لازم باشد گفتگو را به خودتان میسپارد.