متا عقب نشست. سه روز پیش برایت نوشتم که شرایط تازه‌ی حسابهای تجاری متا به او اجازه میدهد سایتی را که به پیج فروشگاهت وصل است بخواند و با آن هوش مصنوعی‌اش را آموزش بدهد. ناشرها سر و صدا کردند و متا بی‌سروصدا کلمهی «آموزش» را از متن برداشت. این خبر خوب است. خبر نه‌چندان خوب، چیزی است که سر جایش ماند. امروز چهار خبر داریم و چند خبر کوتاه، و اولی یک ضرب‌الاجل دارد: ۳۰ اکتبر (۸ آبان).
متا بند آموزش هوش مصنوعی را پس گرفت، اما فقط نصفه
۱۵ اکتبر، نیمن‌لب گزارش داد که شرایط تجاری تازه‌ی متا اجازه میدهد محتوای سایت‌هایی که به حسابهای تجاری وصل‌اند برای آموزش محصولاتش استفاده شود؛ محصولاتی که هوش مصنوعی متا هم جزوشان است. این را در خلاصه‌ی جمعه درباره‌ی تبلیغ‌های چت‌جی‌پی‌تی و شرایط تازه‌ی متا نوشته بودم. رسانه‌های خبری حسابی شاکی شدند و متا ظرف یکی دو روز متن را عوض کرد: کلمهی «آموزش» حذف شد و استفاده محدود شد به «تبلیغات و محصولات تجاری».
حرف متا این است که ماجرا هیچ‌وقت درباره‌ی جمع‌کردن محتوای سایتهای خبری نبوده و این به‌روزرسانی حق تازه‌ای بالاتر از خواسته‌ی صاحب سایت به او نمی‌دهد. قبول. ولی متن جدید هنوز قول نمی‌دهد به فایلی که به ربات‌ها می‌گوید «این‌جا نیا» احترام بگذارد. حقوق‌دان‌ها هنوز راضی نیستند و این شرایط از ۳۰ اکتبر اجرا میشود، بدون هیچ راهی برای انصراف حسابهای تجاری.
چرا برای تو مهم است: اگر پیج تجاری اینستاگرامت به سایت فروشگاهت لینک دارد، متا هنوز می‌تواند از محتوای آن سایت برای تبلیغات و ابزارهای تجاری‌اش استفاده کند. این لزوماً بد نیست؛ تبلیغ دقیق‌تر شاید به نفع خودت هم باشد. ولی بهتر است خودت تصمیم بگیری، نه این‌که پیش‌فرض برایت تصمیم بگیرد:
- قبل از ۸ آبان شرایط تجاری داخل حسابت را بخوان. ده دقیقه بیشتر وقت نمی‌گیرد.
- ببین سایتت واقعاً چه چیزهایی نشان میدهد: قیمت خرید از تأمین‌کننده، یادداشت‌های داخلی، عکس مشتری‌هایی که قرار نبود عمومی شوند.
- از کسی که سایتت را مدیریت می‌کند بخواه قوانین دسترسی ربات‌ها را مرور کند تا انتخاب دست خودت باشد.
یک پیج اینستاگرام خاموش شد، چون ابزاری آن را زیادی تند خواند
این یکی باید هر فروشنده‌ای را نگران کند. آخر هفته، اینستاگرام پیج ائتلاف اعتراضی «نو کینگز» را حدود ۹۰ دقیقه تعلیق کرد، آن هم درست وسط شلوغ‌ترین روزش. متا اول گفت تعداد بالای پست و کامنت سیستم را حساس کرده. بعد روایتش عوض شد: مهندس‌هایش گفتند ابزاری ساختهشده روی کلود، مدل شرکت آنتروپیک، پروفایلها و پست‌ها و هشتگ‌های این پیج را با سرعتی حدود چهار برابر حالت عادی و در موج‌های کوتاه و فشرده می‌خوانده. سیستم امنیتی اینستاگرام این را ربات تشخیص داد و در را بست.
متا می‌گوید یک بازبینی خودکار حدود یک ساعت بعد اشتباه را پیدا کرد. نگفت چه کسی آن ابزار را اجرا می‌کرده یا چرا. بخش سیاسی ماجرا سر و صدا کرده و یک سناتور آمریکایی هم سؤال پرسیده. ولی چیزی که برای من مهم‌تر است سازوکار ماجراست، چون همین بلا می‌تواند سر پیج تو هم بیاید.
چرا برای تو مهم است: آژیر اینستاگرام کاری ندارد این فعالیت فکر چه کسی بوده. اگر یک اپ افزایش فالوور، یک ابزار جمع‌آوری داده یا یک «آمارگیر رایگان» به پیجت فشار بیاورد، تو هستی که قفل می‌شوی، شاید درست در پرفروش‌ترین روزت. قانون‌های من این‌هاست:
- رمز اینستاگرامت را هیچ‌وقت به هیچ ابزاری نده. اتصال درست از مسیر ورود و مجوزهای رسمی خود متا انجام میشود.
- اپ‌هایی را که دیگر استفاده نمی‌کنی از فهرست برنامه‌های متصل به حسابت پاک کن.
- یک کانال دوم را همیشه گرم نگه دار، مثل کانال تلگرام یا لیست واتساپ، تا ۹۰ دقیقه تعلیق یعنی ۹۰ دقیقه سکوت نباشد.
اگر دایرکت‌هایت را خودکار کرده‌ای، اشتباهات رایج اتوماسیون دایرکت که بی‌صدا فروشت را می‌خورد را بخوان؛ میان‌بُرهای پرخطر بی‌دلیل در آن فهرست نیستند.
سایتهای بزرگ در را روی ایجنتهای خرید می‌بندند
شرکت‌های هوش مصنوعی مدام وعده‌ی ایجنتی را می‌دهند که به‌جای تو خرید و رزرو کند. سایتها برنامه‌ی دیگری دارند. گزارشهای این ماه فهرست بلندی از سایت‌هایی را نشان میدهد که ایجنتها را مسدود یا محدود می‌کنند. آمازون از ۲۰ سپتامبر جلوی ایجنت میوزِ متا را گرفته. شرکت هواپیمایی دلتا اجازه نمی‌دهد ایجنتها برای مسافر بلیت بگیرند. جیپیمورگان و چارلز شواب به دلایل امنیتی دسترسی ایجنتها را بسته‌اند. یلپ فقط با قرارداد پولی به ایجنتها راه میدهد. کاربرها از مشکل در چند سایت دیگر هم خبر داده‌اند و بعضی حساب‌هایی که با میوز کار می‌کردند به «فعالیت مشکوک» متهم شده‌اند.
یعنی آینده‌ی ایجنتها همان‌طور از راه می‌رسد که بیشتر آینده‌ها: شلوغ و نامرتب، با یک دربان جلوی هر در. پلتفرم‌های بزرگ رابطه با مشتری را برای خودشان می‌خواهند و دلشان نمی‌خواهد یک ربات وسط بایستد و آن را بقاپد.
چرا برای تو مهم است: این همان دعوای خبر قبلی است، از آن طرف ماجرا. درس کاربردی‌اش برای یک فروشگاه کوچک ساده است: هر جا ایجنتها راه دارند، فروشگاهت را خوانا کن. قیمت روشن، موجودی واقعی، شرایط مرجوعی مکتوب و جواب سریع در چت. وقتی دستیار یک خریدار بالاخره به جایی راه پیدا کند، فروشگاهی را انتخاب می‌کند که بفهمدش. شهریور بود که ایجنت میوزِ متا یاد گرفت خرید را تا پرداخت ببرد؛ این ماه دارد می‌فهمد چند در هنوز بسته است.
داده‌های استرایپ: ایجنتها دارند پول واقعی خرج می‌کنند
حالا وزنه‌ی آن طرف ترازو. نشریه‌ی آپ‌استارتس به داده‌های استرایپ درباره‌ی لینک دسترسی پیدا کرده؛ کیف پولی که دستیارهای هوش مصنوعی می‌توانند با آن به‌جای آدم‌ها پرداخت کنند. در آمار سپتامبر استرایپ حدود ۷۰ ایجنت خرید انجام می‌دادند. حالا به گفتهی دن هیل از استرایپ تعدادشان حدود ۲۰۰ است و حجم خریدشان دارد جدی میشود. میوزِ متا، ربات گراکِ شرکت ایکس‌ای‌آی و یک دستیار پیامکی به اسم اینستینکت از جمله‌ی این ایجنتها هستند.
مدل امنیتی‌اش ارزش دانستن دارد. ایجنت هیچ‌وقت کارت را نمی‌بیند. کاربر هر درخواست خرید را تأیید می‌کند و لینک یک کارت مجازی یک‌بارمصرف یا یک توکن پرداخت تحویل میدهد. لینک حدود ۳۰۰ میلیون کاربر دارد، پس سهم ایجنتها هنوز کوچک است؛ ولی این سهم کوچک تند رشد می‌کند.
چرا برای تو مهم است: فروشنده‌ی ایرانی به استرایپ دسترسی ندارد و مشتری‌هایت هنوز ربات به دایرکتت نمی‌فرستند. ولی این الگو دیر یا زود به درگاه‌های پرداخت داخلی هم می‌رسد. آن روز فروشگاهی برنده است که اطلاعات محصولش روشن باشد و جوابش در چند ثانیه برسد، چون ایجنتی که برای کسی خرید می‌کند یک ساعت منتظر «قیمت در دایرکت» نمی‌ماند.
خبرهای کوتاه
- اوپن‌ای‌آی دارد ربات انسان‌نما می‌سازد. سم آلتمن این پروژه را تأیید کرده و به فورچون گفته امیدوارند سال ۲۰۲۷ یک نمونه‌ی نمایشی نشان بدهند. نه نمونه‌ی اولیه‌ای معرفی شده، نه قیمتی، نه شریکی. فعلاً مسئله‌ی امسال تو نیست.
- آنتروپیک ۵ درصد سهامش را به یک صندوق منفعت عمومی میدهد، به شرط تأیید سهام‌دارها، و با بالا رفتن ارزش شرکت سهم بیشتری هم اضافه میشود. خبری درباره‌ی اداره‌ی شرکت است، نه تغییر محصول.
- ایالت ایلینوی آمریکا با یک فرمان اجرایی «کابینه‌ی هوش مصنوعی» ساخت تا تا سال ۲۰۲۷ سیاست‌های این حوزه را بنویسد. انتظار داشته باش ایالت‌های بیشتری تا وقتی کنگره بحث می‌کند، قانون خودشان را بنویسند.
این هفته برای فروشگاه تو چه معنایی دارد
این چهار خبر را کنار هم بگذار، یک موضوع بیرون می‌زند: پلتفرم‌ها دارند دور خودکارسازی خط می‌کشند. متا تصمیم می‌گیرد چه چیزی از سایتت را بخواند. اینستاگرام تصمیم می‌گیرد کدام فعالیت شبیه ربات است. آمازون تصمیم می‌گیرد کدام ایجنت وارد شود. استرایپ تصمیم می‌گیرد ایجنتها چطور پول بدهند. کار تو این است که سمت درست همه‌ی این خط‌ها بایستی: اتصال رسمی، اطلاعات روشن، جواب سریع و آدم‌وار. اگر دنبال ابزاری برای همین کاری، انتخاب دستیار هوش مصنوعی برای دایرکت و این‌که چطور اشتباه نخریم را ببین.
کار وردست دقیقاً همین است: در اینستاگرام، واتساپ، تلگرام و سایتت از مسیر اتصال رسمی، در چند ثانیه و با قیمت و موجودی واقعی خودت به مشتری جواب میدهد؛ بدون این‌که مجبور شوی رمزت را دست ابزاری بدهی که شاید پیجت را به دردسر بیندازد.